اقتصاد نو:
تحولی در مدیریت گازهای مشعل پالایشگاه فاز نهم پارس جنوبی
به گزارش اقتصاد نو، اگر شما از جادههای عسلویه و کنگان عبور کرده باشید، احتمالاً شعلههای بلند و سرخی را مشاهده کردهاید که از بالای پالایشگاهها زبانه میکشند. این شعلهها به عنوان نمادی از فعالیت صنعت نفت و گاز در جنوب ایران شناخته میشوند. اما پشت این تصویر، واقعیتی تلخ نهفته است؛ هر لحظه بخشی از ثروت ملی در میان این آتشها میسوزد و به آسمان میرود. فلرینگ، اگرچه به دلایل ایمنی در بسیاری از تأسیسات نفت و گاز در جهان اجتنابناپذیر است، اما استمرار آن به معنای هدررفت منابع ارزشمند، افزایش آلایندگی و از دست رفتن فرصتهای اقتصادی است.
کاهش فلرینگ سالها یکی از اهداف اصلی صنعت انرژی در جهان و همچنین یکی از مطالبات جدی در صنعت نفت ایران بوده است. در این راستا، خاموش شدن مشعل پالایشگاه فاز نهم پارس جنوبی را باید فراتر از خاموشی یک شعله دید. این اتفاق نشانه تغییر رویکردی است که سالها درباره آن بحث شده و اکنون به مرحله اجرا رسیده است. شرکت پتروپالایش کنگان با اجرای پروژه جمعآوری گازهای مشعل، موفق به جمعآوری گازهایی شده که پیشتر بدون استفاده در فلرها میسوختند و اکنون دوباره وارد چرخه مصرف شدهاند. این گازها به عنوان سوخت بویلرهای این مجموعه مورد استفاده قرار میگیرند و به تأمین انرژی فرآیندهای صنعتی کمک میکنند.
به زبان ساده، این اقدام را میتوان با مثالی توضیح داد؛ تصور کنید در خانهای سالها شیر آبی باز مانده باشد و آب بیوقفه هدر برود. نخستین اقدام، بستن مسیر هدررفت و استفاده دوباره از آن آب است. در صنعت نفت نیز همین منطق حاکم است، با این تفاوت که موضوع در اینجا گاز طبیعی و سرمایه ملی است؛ سرمایهای که ارزش اقتصادی آن بسیار فراتر از آنچه به نظر میرسد، است. در شرایطی که مدیریت مصرف انرژی و بهرهوری منابع یکی از دغدغههای حیاتی کشور شده است، هر مترمکعب گازی که از سوختن نجات پیدا میکند، میتواند در تولید، تأمین انرژی صنایع، صادرات یا جایگزینی سوختهای دیگر نقشآفرینی کند.
جمعآوری گازهای فلر تنها یک اقدام فنی نیست؛ بلکه تصمیمی اقتصادی است که به طور مستقیم بر حفظ سرمایه ملی، کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری تأثیر میگذارد. اهمیت این پروژه تنها به حوزه اقتصاد محدود نمیشود. فلرها علاوه بر هدر دادن گاز، از منابع اصلی انتشار دیاکسیدکربن و دیگر آلایندههای زیستمحیطی به شمار میروند. خاموش شدن هر مشعل به معنای کاهش انتشار آلایندهها، بهبود کیفیت هوا و حرکت به سمت صنعتی مسئولانهتر است؛ صنعتی که توسعه را در کنار حفاظت از محیط زیست دنبال میکند.
این دستاورد ارزشمند به دلیل مسیری که برای رسیدن به آن طی شده، دوچندان میشود. اجرای پروژههای جمعآوری گازهای مشعل نیازمند طراحی دقیق مهندسی، سرمایهگذاری، هماهنگی میان بخشهای مختلف و دانش فنی است. خاموش شدن نخستین فلر در این طرح، نتیجه ماهها برنامهریزی و همکاری متخصصان پتروپالایش کنگان و شرکت ملی گاز ایران است؛ همکاریای که نشان میدهد تکیه بر توان کارشناسان داخلی میتواند پیچیدهترین پروژههای صنعت انرژی را به ثمر برساند.
در شرایط کنونی کشور، مفهوم «دفاع از ایران» تنها به مرزهای جغرافیایی محدود نمیشود. همانگونه که نیروهای مسلح مسئولیت حفاظت از امنیت کشور را به عهده دارند، مهندسان و متخصصان صنعت نفت، گاز و پتروشیمی نیز با حفظ منابع انرژی و جلوگیری از هدررفت سرمایههای ملی، نقش مهمی در تقویت بنیانهای اقتصادی کشور ایفا میکنند. این تلاش، هرچند در سکوت پالایشگاهها و اتاقهای کنترل انجام میشود، اما تأثیر آن به وضوح در آینده اقتصاد و توسعه ایران نمایان خواهد شد.
خاموش شدن مشعل فاز نهم پارس جنوبی باید به عنوان نمادی از یک تغییر بزرگتر در نگاه به منابع انرژی تلقی شود. سالها گازهایی که میتوانستند در خدمت تولید و توسعه قرار گیرند، در آسمان جنوب میسوختند. اما امروز، همان گازها دوباره به چرخه تولید بازگشتهاند و این پیام را منتقل میکنند که توسعه پایدار، پیش از آنکه به کشف منابع جدید وابسته باشد، به مدیریت درست منابع موجود نیاز دارد. این پروژه پایان راه نیست؛ بلکه آغاز مسیری است که اگر در دیگر پالایشگاهها و مجتمعهای صنعتی کشور نیز با همین جدیت دنبال شود، میتواند علاوه بر کاهش چشمگیر آلایندگیهای زیستمحیطی، میلیاردها مترمکعب گاز را از هدررفت نجات دهد و به تولید، اشتغال و افزایش درآمدهای ملی کمک کند.
گاهی نقطه آغاز یک تحول بزرگ، نه روشن شدن یک شعله، بلکه خاموش شدن آن است. خاموشی فلر فاز نهم پارس جنوبی نیز از همین جنس است؛ خاموشی شعلهای که سالها ثروت ایران را میسوزاند و امروز، به همت متخصصان ایرانی، جای خود را به بهرهوری، تولید و آیندهای روشنتر داده است.
