تحلیل رابطه نرخ بهره و قدرت وامدهی بانکها
به گزارش اقتصاد نو، در هفتههای اخیر، بحثهای مربوط به سیاستهای پولی و نرخ سود بینبانکی و چشمانداز تغییرات نرخ بهره، بار دیگر توجه تحلیلگران اقتصادی را به خود جلب کرده است. نرخ سود بینبانکی در سطوح بالای نزدیک به ۲۴ درصد در حال نوسان است که این موضوع، تأثیر نرخ بهره بر عملکرد بانکها را در کانون توجه قرار داده است.
در این راستا، محمد نوربخش، اقتصاددان و تحلیلگر ارشد بازارهای مالی، به بررسی باورهای نادرست در مورد نرخ بهره پرداخته و رابطه میان نرخ بهره و قدرت وامدهی بانکها را مورد تحلیل قرار داده است.
افزایش نرخ بهره و قدرت وامدهی بانکها
نوربخش در این زمینه بیان کرد: یکی از کلیشههای رایج این است که افزایش نرخ بهره به افزایش توان وامدهی بانکها منجر میشود. وی ادامه داد: استدلال طرفداران این دیدگاه این است که با افزایش نرخ بهره، مردم تمایل دارند منابع خود را به مدت طولانیتری بهصورت سپردههای بلندمدت در بانکها نگهدارند و در نتیجه، بانکها میتوانند با اطمینان بیشتری وامهای بیشتری اعطا کنند.
این اقتصاددان اما با رد این دیدگاه تأکید کرد که بانکها به این شکل عمل نمیکنند و صرفاً به اندازه سپردههای مدتدار خود وام نمیدهند. نوربخش توضیح داد: بانکها با تمامی سپردههای موجود، از جمله سپردههای جاری، کوتاهمدت و بلندمدت، عملیات تسهیلاتدهی را انجام میدهند و تنها بخشی از منابع که احتمال انتقال آنها از یک بانک به بانک دیگر وجود دارد، در نظر نمیگیرند.
پیشبینی رفتار سپردهها توسط بانکها
نوربخش افزود: بانکها با استفاده از مدلهای مختلف، رفتار سپردهها را پیشبینی کرده و برآورد میکنند که چه میزان از منابع ممکن است از بانک خارج یا به آن وارد شود. وی تأکید کرد که بانکها هر روز وضعیت ورود و خروج سپردهها را بررسی کرده و بر اساس دادههای آماری، منابع قابل استفاده برای پرداخت وام یا سرمایهگذاری را محاسبه میکنند.
وی در ادامه مثالی ذکر کرد و گفت: ممکن است بانک ملت از هزار واحد سپردهای که در اختیار دارد، برآورد کند که حدود ۵۰ واحد در طول روز ممکن است از بانک خارج یا به آن وارد شود.
تصمیمگیری بانکها در اعطای وام
نوربخش ادامه داد: بانکها کل سپردههای خود را مبنا قرار داده و با مدلسازیهای انجامگرفته، برآورد میکنند که چه مقدار از این سپردهها سیال است. سپس بر اساس این برآورد، تصمیم میگیرند که چه میزان از منابع را به پرداخت تسهیلات اختصاص دهند و چه مقدار را سرمایهگذاری کنند.
این اقتصاددان در پایان تأکید کرد که «نرخ بهره بهتنهایی قدرت وامدهی را تغییر نمیدهد» و خاطرنشان کرد که افزایش یا کاهش نرخ بهره به خودی خود توان وامدهی بانکها را تغییر نمیدهد. تصمیمات اعتباری بانکها بر اساس مدیریت کل منابع و برآورد جریان ورود و خروج سپردهها اتخاذ میشود، نه صرفاً بر مبنای تغییر نرخ بهره.
