تولید؛ موتور محرک پیشرفت اقتصادی ایران
به گزارش اقتصاد نو، بررسی مواضع آیتالله سیدعلی خامنهای، رهبر معظم انقلاب اسلامی، در چهار دهه گذشته نشان میدهد که «تولید» در دیدگاه ایشان فراتر از یک شاخص اقتصادی بوده و به عنوان مهمترین عامل پیشرفت کشور و افزایش اقتدار ملی شناخته میشود. ایشان در سال ۱۳۹۴ در دیدار با کارگران، تولید را محور اصلی اقتصاد کشور دانسته و بر این نکته تأکید کرده بودند که «حل مشکلات اقتصادی کشور باید در درون کشور جستجو شود و ستون فقرات اقتصاد مقاومتی، تقویت تولید داخلی است.»
با توجه به فشارهای اقتصادی و تحریمهای بینالمللی از اواخر دهه ۱۳۸۰، مسئله تولید و حمایت از صنایع داخلی به یکی از محورهای اصلی سخنرانیها و پیامهای سالانه تبدیل شده است. آیتالله خامنهای بارها تأکید کردهاند که رشد پایدار اقتصادی، ایجاد اشتغال و کنترل تورم همگی در گرو تقویت تولید داخلی است و در دیدارهای خود با کارآفرینان و صنعتگران، بر لزوم قرار دادن تولید به عنوان محور اصلی تصمیمگیریهای اقتصادی تأکید کردهاند.
از سال ۱۳۸۸، روند نامگذاری سالها با محوریت مسائل اقتصادی آغاز شد و به تدریج بر تولید تمرکز بیشتری پیدا کرد. سال ۱۳۹۱ با عنوان «تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی» نامگذاری شد و در سالهای بعد نیز عناوینی نظیر «رونق تولید»، «جهش تولید» و «تولید؛ دانشبنیان، اشتغالآفرین» به تصویب رسید. این نامگذاریها نشاندهنده این است که تولید یک پروژه کوتاهمدت نیست بلکه راهبردی مستمر برای عبور از مشکلات ساختاری اقتصاد ایران به شمار میرود.
صنعت؛ پیشران اقتدار ملی
آیتالله خامنهای در سخنرانیهای خود بارها تأکید کردهاند که صنعت تنها ابزاری برای افزایش درآمد ملی نیست، بلکه کشوری که از توان صنعتی بالایی برخوردار باشد، در حوزههای سیاسی و دفاعی نیز از قدرت بیشتری برخوردار خواهد بود. توسعه صنایع مادر و راهبردی نظیر فولاد، پتروشیمی و صنایع دانشبنیان همواره مورد تأکید ایشان قرار داشته است.
ایشان در دیدارهای خود با تولیدکنندگان، تعطیلی واحدهای تولیدی را خسارتی فراتر از یک زیان اقتصادی دانسته و بر اهمیت حفظ ظرفیتهای صنعتی تأکید کردهاند. یکی از موضوعات مکرر در بیانات ایشان، ضرورت حمایت از کالای ایرانی است که در سال ۱۳۹۷ به عنوان شعار سال مشخص شد. این حمایت نه تنها به معنای افزایش تعرفه واردات بلکه شامل ارتقای کیفیت محصولات و فرهنگسازی برای مصرف کالای داخلی نیز میشود.
اقتصاد مقاومتی؛ نقشه راه تولید
مفهوم «اقتصاد مقاومتی» به عنوان راهبردی برای مقاومسازی اقتصاد کشور در برابر فشارهای خارجی معرفی شده و تولید داخلی به عنوان پایه اصلی این اقتصاد شناخته میشود. ایشان بارها از مسئولان خواستهاند که اقتصاد مقاومتی را در حد شعار باقی نگذارند و با اصلاح قوانین و حمایت از سرمایهگذاری مولد، زمینه تحقق عملی آن را فراهم کنند.
آیتالله خامنهای همچنین به موانع تولید و مشکلات ناشی از تصمیمگیریهای نادرست و بروکراسی پیچیده انتقاد کرده و بر لزوم بررسی آثار قوانین جدید بر بخش تولید تأکید کردهاند. ایشان معتقدند که گاهی یک بخشنامه میتواند آسیب بیشتری به تولیدکنندگان وارد کند.
نقش نظام بانکی و خامفروشی
نقش نظام بانکی نیز در رونق تولید بارها مورد اشاره قرار گرفته است. آیتالله خامنهای معتقدند که بانکها باید منابع خود را در اختیار واحدهای تولیدی قرار دهند و به جای فعالیتهای غیرمولد، به تأمین مالی تولید بپردازند.
انتقاد از خامفروشی، به ویژه در بخش نفت و معدن، نیز یکی از محورهای مهم در بیانات ایشان بوده است. ایشان بر لزوم جلوگیری از صادرات مواد خام معدنی بدون ارزش افزوده تأکید کرده و بر توسعه صنایع پاییندستی و فرآوری مواد معدنی تأکید دارند.
در نهایت، آیتالله خامنهای توجه ویژهای به بخش معدن نیز دارند و بر لزوم توسعه زنجیره تولید در این حوزه تأکید میکنند. معادن به عنوان ثروتهای خدادادی کشور باید به گونهای مدیریت شوند که در رشد اقتصادی کشور نقش مؤثری ایفا کنند.
ادامه این گزارش با بررسی دیگر محورهای بیانات آیتالله خامنهای درباره الزامات رونق تولید و توسعه صنعتی کشور در بخش دوم منتشر خواهد شد.
