بانک مرکزی از سوم آبانماه، سازوکار جدیدی را برای محاسبه نرخ ارز مسافرتی به اجرا گذاشت؛ تغییری که به گفته سخنگوی مرکز مبادله ایران، نرخ روزانه ارز مسافرتی را بر پایه نرخ حواله دلار در تالار دوم این مرکز، بهعلاوه هزینه تبدیل و نقلوانتقال اسکناس تعیین میکند. برآورد فعلی نشان میدهد که این نرخ حدود ۱۰۰ هزار تومان است و روزانه تغییر خواهد کرد.
اصغر بالسینی، سخنگوی مرکز مبادله، در گفتوگو با اقتصاد نو، با اشاره به ابلاغ رسمی بانک مرکزی، توضیح داد که نرخ ارز مسافرتی از نوروز امسال بر اساس دو مؤلفه اصلی محاسبه میشود: نرخ حواله در تالار دوم و هزینه تبدیل آن به اسکناس. وی افزود که نرخ حواله طی روزهای اخیر بین ۹۴ تا ۹۶ هزار تومان نوسان داشته و با احتساب حدود پنج درصد هزینه تبدیل، نرخ نهایی ارز مسافرتی به دست میآید.
در سازوکار پیشین، نرخ اسکناس روزانه مرکز مبادله مبنای محاسبه بود، اما اکنون نرخ حواله در تالار دوم ـ که بر اساس عرضه و تقاضا و توافق خریدار و فروشنده تعیین میشود ـ جایگزین شده است. این تغییر، گامی در جهت همراستایی نرخ ارز مسافرتی با نرخ ارز تجاری تلقی میشود.
بالسینی تأکید کرد که روند خرید ارز مسافرتی تغییری نکرده و متقاضیان همچنان میتوانند از طریق سه بانک ملی، ملت و سامان تا سقف ۵۰۰ یورو یا معادل آن در سال، ارز مورد نیاز خود را دریافت کنند. همچنین با راهاندازی سامانه اختصاصی ارز مسافرتی، مراحل خرید و تخصیص ارز بهصورت متمرکز و آنلاین انجام خواهد شد.
این تغییر تنها شامل ارز مسافرتی است و سایر سرفصلهای ارز خدماتی مانند دانشجویی، درمانی و ورزشی طبق روال گذشته ادامه خواهند یافت. کارشناسان معتقدند که این سیاست میتواند به شفافسازی نرخها، حذف دوگانگی در بازار ارز خدماتی و همگرایی با بازار تجاری کمک کند. با این حال، برخی تحلیلگران هشدار دادهاند که در کوتاهمدت ممکن است هزینه سفرهای خارجی افزایش یابد.
بالسینی در پایان خاطرنشان کرد که دریافتکنندگان ارز مسافرتی عمدتاً از اقشار دارای توان مالی سفر خارجی هستند و نیازی به یارانه ارزی ندارند. وی اجرای این سیاست را در راستای یکپارچگی و شفافیت بیشتر در بازار ارز دانست.
