بر اساس تازهترین تحلیل بلومبرگ، برای نخستینبار در نزدیک به سه دهه گذشته، بانکهای مرکزی جهان حجم بیشتری طلا نسبت به اوراق خزانهداری آمریکا در اختیار دارند؛ نشانهای از تغییر رویکرد این نهادها در مواجهه با بیثباتیهای اقتصادی جهانی.
به گزارش اقتصاد نو، قیمت هر اونس طلا در ۱۰ اکتبر (۱۸ مهر) برای نخستینبار در تاریخ از مرز ۴۰۰۰ دلار عبور کرد. هرچند این فلز گرانبها در پی کاهش تنشهای تجاری، در هفته گذشته بیش از ۶ درصد افت قیمت را تجربه کرد و در ۲۱ اکتبر (۲۹ مهر) شدیدترین کاهش یکروزه خود در بیش از یک دهه اخیر را به ثبت رساند، اما همچنان با رشد حدود ۵۰ درصدی از ابتدای سال ۲۰۲۵، یکی از درخشانترین داراییهای سال به شمار میرود.
افزایش خرید طلا از سوی بانکهای مرکزی، بهویژه پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲، شتاب بیشتری گرفته است. تحریمهای غرب علیه روسیه و مسدود شدن بخش عمدهای از ذخایر ارزی این کشور، زنگ خطری برای سایر کشورها بود تا وابستگی خود به دلار آمریکا را کاهش دهند و به سمت داراییهای امنتری چون طلا حرکت کنند.
طبق گزارش شورای جهانی طلا، بانکهای مرکزی جهان در سال ۲۰۲۴ برای سومین سال پیاپی بیش از ۱۰۰۰ تن شمش طلا خریداری کردهاند و اکنون مالک حدود یکپنجم کل طلای استخراجشده در تاریخ هستند. بسیاری از این خریداران، کشورهایی هستند که در زمان شکلگیری نظام مالی برتون وودز پس از جنگ جهانی دوم، نقش پررنگی نداشتند.
در این میان، بانک مرکزی چین (PBOC) طی ۱۱ ماه متوالی تا سپتامبر، به ذخایر طلای خود افزوده و حتی در تلاش است تا به یکی از متولیان اصلی نگهداری ذخایر طلای جهانی تبدیل شود. در حال حاضر، بیشترین حجم طلای رسمی جهان در خزانههای بانک مرکزی انگلستان نگهداری میشود که بیش از ۵۰۰۰ تن طلا را در خود جای داده است.
در همین حال، صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله در بورس (ETF) با پشتوانه طلا نیز در ماه اکتبر به بالاترین سطح خود در سه سال اخیر رسیدند؛ نشانهای از افزایش تقاضای سرمایهگذاران برای این فلز گرانبها.
تحلیلگران مؤسسه مورگان استنلی نیز در پیشبینی جدید خود، قیمت طلا در سال ۲۰۲۶ را از ۳۳۱۳ دلار به ۴۴۰۰ دلار در هر اونس افزایش دادهاند؛ افزایشی ۱۰ درصدی نسبت به سطوح اوایل اکتبر.
از سوی دیگر، عوامل ژئوپلیتیکی و اقتصادی همچون تعرفههای تجاری، تورم فزاینده و فشارهای سیاسی بر فدرال رزرو، فضای نااطمینانی را تشدید کردهاند. انتقادات مکرر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از سیاستهای نرخ بهره فدرال رزرو نیز بر اعتماد عمومی به استقلال این نهاد سایه افکنده است.
سرمایهگذاران انتظار دارند که فدرال رزرو در واکنش به شرایط اقتصادی، روند کاهش نرخ بهره را ادامه دهد؛ روندی که بهطور سنتی با افزایش قیمت طلا همراه بوده است. بهطور میانگین، طلا در دو ماه نخست پس از آغاز چرخه کاهش نرخ بهره، حدود ۶ درصد رشد قیمت را تجربه میکند.
در نهایت، کاهش ارزش دلار آمریکا نیز بهعنوان یکی دیگر از عوامل تقویت قیمت طلا مطرح است. از آنجا که طلا به دلار قیمتگذاری میشود، تضعیف دلار آن را برای سرمایهگذاران خارجی مقرونبهصرفهتر میکند. در اواسط سپتامبر، ارزش دلار در برابر ارزهای اصلی جهانی به پایینترین سطح خود در بیش از سه سال گذشته رسید.
