به گزارش خبرگزاری اقتصاد نو : بازگشت تحریمهای شورای امنیت و فعالسازی مکانیسم ماشه، اگرچه موجی از نگرانی و نوسان در بازار ارز و طلا ایجاد کرد، اما به باور بسیاری از کارشناسان، این اثرات بیشتر جنبه روانی داشته و موقتی هستند. اقتصاد ایران که سالهاست در برابر سختترین تحریمهای یکجانبه آمریکا ایستادگی کرده، این مرحله را نیز پشت سر خواهد گذاشت.
بررسیهای همشهری نشان میدهد که جهش قیمت دلار تا محدوده ۱۰۳ هزار تومان و سکه تا نزدیک ۱۰۰ میلیون تومان، پشتوانه اقتصادی نداشته و عمدتاً ناشی از هیجان بازار در واکنش به خبر فعال شدن مکانیسم ماشه بوده است. تجربههای پیشین نیز ثابت کردهاند که چنین نوساناتی دوام ندارند و بازار پس از فروکش کردن هیجانات، به تعادل بازمیگردد.
تحلیلگران اقتصادی معتقدند که تحریمهای آمریکا از سال ۱۳۹۷ تاکنون، بهمراتب شدیدتر و مؤثرتر از تحریمهای شورای امنیت بودهاند. تحریم نفت، بانکداری و صنایع کلیدی پیشتر اعمال شدهاند و بازگشت تحریمهای شورای امنیت، تحریم جدیدی به اقتصاد ایران تحمیل نمیکند.
مرکز پژوهشهای مجلس نیز در گزارشی تأکید کرده که مهمترین اثر مکانیسم ماشه، جنبه روانی آن است؛ فضایی که دلالان و سودجویان از آن برای نوسانگیری و ایجاد التهاب در بازار استفاده میکنند.
در عین حال، ایران با گسترش دیپلماسی اقتصادی و همکاری با کشورهایی مانند اعضای بریکس و سازمان همکاری شانگهای، توانسته راهکارهایی برای دور زدن تحریمها و حفظ جریان تجارت خارجی خود پیدا کند.
تجربه بازار ایران نشان میدهد که جهشهای قیمتی ناشی از اخبار سیاسی، اغلب کوتاهمدت و هیجانی هستند. خرید در اوج این نوسانات معمولاً به زیان سرمایهگذاران خرد منجر شده است. بانک مرکزی نیز با تکیه بر تجربههای گذشته، توانایی لازم برای کنترل بازار و تأمین ارز را دارد.
در حال حاضر، هیچ نشانهای از کاهش عرضه ارز وجود ندارد و افزایش قیمتها بیشتر ناشی از تقاضای هیجانی و سفتهبازانه است تا عوامل بنیادی اقتصادی.
مکانیسم ماشه بیش از آنکه ابزار اقتصادی باشد، ابزاری برای فشار روانی است. اقتصاد ایران با این نوع فشارها بیگانه نیست و راههای مقابله با آن را آموخته است. کارشناسان توصیه میکنند که مردم با آرامش و دوراندیشی تصمیم بگیرند و از خرید در سقف قیمتی پرهیز کنند؛ چرا که این توفان نیز مانند گذشته، فروکش خواهد کرد.
دیدگاه کارشناسان درباره اثر مکانیسم ماشه
| نام کارشناس | دیدگاه |
|---|---|
| علیرضا سلیمی | تحریمهای آمریکا سختتر از شورای امنیت بودهاند؛ اثر ماشه بیشتر روانی است. |
| بهاءالدین حسینی هاشمی | افزایش نرخ ارز دلیل اقتصادی ندارد؛ بازار بهزودی متوجه حباب قیمتی خواهد شد. |
| مجتبی کاروان | نوسانات اخیر ارز پایدار نیست؛ افزایش قیمتها غیرمنطقی و بدون مبناست. |
| حمید حسینی | تحریمها به معنای توقف اقتصاد نیست؛ بازار پس از شوک اولیه آرام میشود. |
| جعفر قادری | مکانیسم ماشه خللی در فروش نفت ایجاد نمیکند؛ بازار ارز بهزودی آرام خواهد شد. |
| روحالله لک علیآبادی | ضمانت اجرایی تحریمهای شورای امنیت کمتر از آمریکاست؛ اثر واقعی محدود است. |
| ولیالله بیاتی | افزایش قیمت دلار ناشی از شایعات و سودجویی است؛ قیمتها حبابی هستند. |
| محمد معتمدیزاده | تحریم جدیدی باقی نمانده؛ نباید انتظار نوسانات شدید داشت. |
| شاهین چراغی | بازگشت تحریمها تأثیر محسوسی بر صادرات و بورس ندارد؛ بیشتر جنبه روانی دارد. |
| سیدکمال سیدعلی | افزایش قیمت دلار ناشی از انتظارات تورمی است؛ نه کمبود عرضه. |
| ولیالله منصوری | اسنپبک یک جنگ روانی است؛ مردم باید از خرید هیجانی پرهیز کنند. |
